februari 19, 2021

DE « REBUS SIC STANTIBUS » CLAUSULE EN DE STAT VAN ALARM VEROORZAAKT DOOR COVID-19

Wat is de REBUS clausule?

“REBUS SIC STANTIBUS” is een aforisme uit het Latijn dat vertaald zou kunnen worden met "onder de heersende omstandigheden".

Juridisch houdt het in dat de overeenkomsten van een contract kunnen worden gewijzigd in geval van substantiële verandering in de omstandigheden ten opzichte van toen het contract opgemaakt werd.

Het is een algemeen rechtsbeginsel zonder juridische ondersteuning, hoewel de jurisprudentie al enige tijd de zogenaamde "rebus" clausule erkent. Rechtbanken hebben het altijd restrictief toegepast.

De clausule "REBUS SIC STANTIBUS" is de uitzondering op een ander aforisme uit het Latijn: "PACTA SUNT SERVANDA", wat betekent dat een overeenkomst moet worden nagekomen. Dit is het principe van het behoud en de onveranderlijkheid van contracten.

Het doeleinde van de “rebus” clausule is daarom het IN EVENWICHT BRENGEN VAN EEN ONEVENREDIGHEID of het CORRIGEREN VAN EEN VERSTOORD EVENWICHT dat kan ontstaan met betrekking tot de wederzijdse verplichtingen van de partijen als gevolg van de huidige omstandigheden.

Waarom is de REBUS-clausule in zwang geraakt tijdens de COVID-19-pandemie?

Het zich beroepen op de "REBUS SIC STANTIBUS" clausule is onlangs in zwang geraakt als gevolg van de staat van alarm en de COVID-19-pandemie, hoewel het een algemeen rechtsbeginsel is dat al eerder bestond.

Bij het opstellen van een overeenkomst houden de partijen rekening met allerlei omstandigheden die gelden op het moment van inwerkingtreding, zij het van economische, sociale, persoonlijke of andere aard.

Het kan echter voorkomen dat als gevolg van de pandemie de omstandigheden waarmee rekening werd gehouden tijdens het aangaan van de overeenkomst aanzienlijk kunnen variëren: bijvoorbeeld door het sluiten van bedrijfspanden, door beperking van de openingstijden of van de capaciteit, door gesloten grenzen of door reisbeperkingen. Daarmee kan een onevenwichtigheid of onevenredigheid ontstaan ten opzichte van de voorwaarden die oorspronkelijk door de partijen afgesproken waren.

Als oplossing wordt een beroep gedaan op de REBUS clausule, om de aangegane verplichtingen in de nieuwe situatie in evenwicht te brengen.

Bij wat voor soort overeenkomsten kan er een beroep op gedaan worden?

Voor het aanhalen van de “REBUS” clausule vereist het Hooggerechtshof allereerst dat het gaat om opeenvolgende zich herhalende contracten, of dat in ieder geval de uitvoering van de dienst gescheiden is in de tijd van de inwerkingtreding van het contract, zodat deze kan worden beïnvloed door een onvoorziene verandering van omstandigheden.

Hoe langer de duur van een contract of hoe verder de uitvoering van de diensten gescheiden is in de tijd ten opzichte van de inwerkingtreding van het contract, hoe groter de kans dat er omstandigheden zijn die het contract aanzienlijk beïnvloeden en waarmee op het moment van de overeenkomst geen rekening gehouden werd.

Denk bijvoorbeeld aan huurcontracten, huurovereenkomsten in winkelcentrum maar ook aan verkoopcontracten met een vaste levertijd.

Wat zijn de vereisten?

De jurisprudentie van het Hooggerechtshof heeft de “rebus” clausule altijd zeer restrictief toegepast en een zeer strikte interpretatie gehandhaafd. Momenteel zijn enkele van de criteria echter versoepeld.

De jurisprudentie stelt de volgende eisen:

1) Dat het om onvoorziene omstandigheden gaat die ernstige consequenties hebben;

2) Dat de voorwaarden van het contract uit evenwicht geraken of dat de opzet van het contract onuitvoerbaar wordt;

3) Dat er economische schade is;

4) Dat de “rebus sic stantibus” clausule alleen als subsidiair rechtsmiddel wordt toegepast als er geen ander juridische mechanismen voorhanden zijn.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

DESENVOLUPAT PER VOLCÀNIC INTERNET
phonetwitterfacebookenvelopelinkedin